Kitakujo 

Profesioj / gérśomiri, késpiri

Enkonduko / enbrúŋeni

gérśomi(#1)	profesio	Isl.: gera + ś + -om-
késpi		Kaz.: кәсіп [käsıp]

• #1: Derivita el na-géra "fari" kaj na-gérsa "labori".

a) Afiksoj / gubánduri

-ajk-	-ej-	Fin.: paikka & Lit.: aikštė̃
-ast-(#1)	-ist-	Ĉuv.: asta
-erj-		Ger./Angl.: -er, Rus.: -арь [arj]
to-(#1)(#2)		Vj.: thợ 'Handwerker'
-el-	-il-	Ger.: -el (en: Schlüssel)
-ens-	-uj-	Hisp./Esp-o: en, Gr.: εν [en] + Est.: asi
-ul-	-ul-	=

• #1: La afiksoj -ast' kaj to- ne eblas ĉe certaj temoj, kiel ekz. armeo kaj armiloj, ĉar tute ne temas pri metio, sed detruema okupo.
• #2: Variaĵo: tew-.

b) Profesioj / gérśomiri

Agrokulturaj kaj arbaraj / pèlto-sójolari va lésari

císno	abelo	Nav.: tsís'ná	císnerjo	abelisto
ímpi		Ger.dial.: Imp	ímperjo
mèdzilíhuko		Fin.: mesi, Hung.: méz, Slvk.: med, Jap.: 蜜 [mitsu] + Sans.: lih-	médzilihuk-erjo
cádi	fiŝo	Ĉer.: ᎠᏣᏗ [atsadi] 'fish' ("fiŝo")	cáderjo, cádasto	fiŝisto
kálo		Fin./Est.: kala & Som.: kalluun	kálerjo, kálasto
kíri(#1)		Kiĉ.: kar(#2)	kírasto
tépto		Kopt.: ⲧⲉⲃⲧ [tebt] 'fish' ("fiŝo")	tépterjo, téptasto
kawpójku	vakero	kunmetaĵo el kaw "bovo" kaj pójku "knabo"	kawpójki	vakerino
lésu	arbaro	Rus.: лес [les]	léserjo	arbaristo
na-mála	mueli	Het.: mallai, Gt.: 𐌼𐌰𐌻𐌰𐌽 [malan], Pld./Ger.: mahlen, Mez.Pld.: malen	málerjo	muelisto
pájmu	paŝtisto	Fin.: paimen	na-pájma	paŝti
pélto(#3)	agro; kampo	Fin.: pelto (Est.: põld, ne parencas Hung.: föld)	péltol-asto, péltol-erjo	kamparano
		péltovédzerju, -i	agronomo, -ino
púmu	arbo	Fin./Est.: puu	púmerjo	arbisto
saodu	ĝardeno	Rus.: сад [sad], Lit.: sodas, Jid.: ßod1, sod (Pl.) seder	saoderjo, saodasto	ĝardenisto
zemgérserju, -i	terlaboristo, -ino	zémi "tero" + na-gérsa "labori"

• #1: Ekzistas parta inversigo de tio, nome -ikr-, kiel ekz. en kérmikro "angilo" (laŭvorte "vermfiŝo").
• #2: Senŝanĝe ne eblas pro kára "nigra". Formo kun e ne eblas pro kéra "maljuna". Sed formo kun i eblas, tiel ke la vorto povus esti traktata kiel mikso kun Gua.: pira 'fish' ("fiŝo").
• #3: Variaĵo: píltu "agro".

Ĝeneralaj / sómari

na-bióma	gvidi	Enc.: bíomo 'Leiter, Führer'	biómerjo, -asto	gvidisto
na-gérsa	labori	Isl.: gera + s	gérserjo	laboristo
pórmi	sklavo	Hur.: pôra-(m)mi
śéfto	negoco	Cig.: šéfto (Pl.) šeftura, Pld.: Schefte	śéfterju, śéftastu	negocisto

Klerigaj / hégintjari, mehégari

na-ekwáta	instrui	Snĉ.: ?ëkwa?t	ekwáterjo	instruisto
na-ópeta		Fin.: opettaa*	ópeterjo
na-èrće-hóga(#1)	studi	Mong.: эрч [erĉ] + Kant.: hog6	èrćehógerju, -i	studento, -ino
na-véjta	mikso el vî "scii" kaj na-éta "manĝi"	véjtendu, -i
héga	klera	Kant.: hog6 (vidu sekve) + ablaŭto	hégintja, mehéga	kleriga
na-hóga	lerni	Kant.: hog6 (Vj.: học; Ĉin.: 学 (學) [xué])	ruhógo	lernanto
na-mânda		Sng.: màndà	rumândo
na-úkća		Rus.: учить [uĉitj]	ruúkćo
ílmi	scienco	Turk.: ilim, Ar.: عِلْم [ʕilm], Ind.: ilmu	ílmerjo	sciencisto
méduti		derivaĵo de na-méda "scii" kaj sufikso	méduterjo
kéli	lingvo	Est.: keel (Gen.) -e, Mrdv.: kel'; Mong.: хэл [hel]	kélerjo	lingvisto
na-kjépa(#2)	editori	kunmetaĵo el mallongigo kj- "ekster; el" kaj na-jépa "doni"	kjéperju, -i	editoro, -ino
psilópeterju(#3)	profesoro	kunmetaĵo el psíla "alta" kaj na-ópeta "instrui" kun sufikso
na-tôlka(#4)	traduki	Est.: tõlkima	tôlkerjo, tôlkasto	tradukisto
úćilmo	historio(#5)	Juk.: uchi, úuch|ul	úćilmerjo	historiisto(#6)

• #1: Laŭvorte: "intens-lerni".
• #2: Pro eŭfoniaj kialoj duobla j ne aperas kaj estas reduktita al unu.
• #3: Inspirita de Malaj.: mahaguru; Ndl.: hoogleraar.
• #4: Dua tonemo pro tólku "senco".
• #5: Por la nescienca signifo estas aparta vorto, nome tertíneto.
• #6: Por la nescienca signifo estas aparta vorto, nome tertíneterjo.

Komercaj / vúzari

na-ćína	fari	Ĉeĥ.: činit & Hung.: csinál	ćínerjo(#1)	faktoro(#2)
vúzo	komerco	Udm./Kom.: vuz	vúzerjo, vúzasto	komercisto

• #1: Inspirita de la rilato de Fin.: tekijä al tehdä; Ĉeĥ.: činitel al činit.
• #2: Por la matematika senco estas ćínuti.

Konstru-rilataj / bùgeni-bécari

na-búga(#1)	konstrui	Pld.: bugen	búgerjo	konstruisto
na-wéta(#2)		Pal.: wete-	wéterjo
stíni	muro	Ukr.: стіна́ [stiná]	stínastu, -i(#3)	masonisto, -ino

• #1: Varianto na-búdja. El tio deriveblas interalie na-njobúga (na-njobúdja) "rekonstrui", na-anbúga (na-anbúdja) "malkonstrui".
• #2: El tio deriveblas interalie na-njowéta "rekonstrui", na-anwéta "malkonstrui".
• #3: Laŭ Ger.: Maurer, Maurerin.

Kulturaj / sójolari

dénko	kanto, kanteto	Pld.: Dönken, Ger.: Döneken	dénkerjo	kantisto
na-fájha(#1)	pentri	Ĝer.: ᚠᚨᛁᚺᛁᛞᛟ [faihido](#2)	fájherjo, fájhasto(#3)	pentristo
jóko	fluto	Ĉin.: yok [jok]	jókerjo	flutisto
na-piéśa	desegni	Lit.: piešti	piéśerjo	desegnisto
na-spíla	rakonti	Gt.: 𐍃𐍀𐌹𐌻𐌻𐍉𐌽 [spillōn]	spílerjo	rakontisto
na-ućtúda	aktori	kunmetaĵo el na-úća "okazi" kaj -túda "ludi"	ućtúderju, -i	aktoro
zéni	muziko	Hung.: zene	zénerjo	muzikisto

• #1: Variantoj: na-fája kaj na-pája.
• #2: Laŭ artikolo pri Einangstein, en la germana Vikipedio, kaj artikolo pri Einangsteinen, en la norvega Vikipedio. Parencas Mn.Angl.: fǣġan, Mez.Angl.: feahen, Mn.A.Ger.: fēhen, Mez.A.Ger.: vēhen kaj Isl.: fá [Laŭ artikolo pri faihijaną, en angla Vikivortaro]
• #3: Variantoj: fájerjo, fájasto kaj pájerjo, pájasto.

Pliaj profesioj vidu sub gastejo, poŝto,

Manĝaĵo-produktaj / mákaso-ru-zaohari

na-péka	baki	Rus.: пеку [peku]	pékerjo	bakisto
na-píka	kuiri	Sva.: -pika	píkerju, píkastu píkerji, píkasti	kuiristo kuiristino

Medicinaj / sàjro-ílmari

na-ćóva(#1)	flegi	Heb.: טוב [tov] 'gut'	ćóvasti	flegistino
dànti	dento	Lit.: dantis, Sans.: दन्त [dânta-], Kim.: dant	dànti-órvo	dent(okurac)isto
-eć-(#R)	algio-	Mn.Angl.: ece	ećârvi	algiologio
			ećórvo	algiologo
màti-śílo	okulvitroj	Gr.: μάτι [mati] & Ind.: mata + Mong.: шил [ŝil]	màti-śíl-asto	optikisto(#2)
mìki	okulo; oftalm-	Tib.: mig & Kan.: mik	mìkârvi	oftalmologio
			mìkórvo	oftalmologo
njàrd-(#R)	neŭro-	Arm.: նյարդ [nyard] + vidu supre	njàrdârvi	neŭrologio
			njàrdórvo	neŭrologo
órvo	kuracisto	Hung.: orvos	órvopi, órvotap	ĉe kuracisto
rìnri-sènki-kàrku-órvo	otorinolaringologo	Keĉ.: rinri + Keĉ.: senqa(#K), sinqa(#W) + Pl.: kark + Hung.: orvos
sùdjórvo(#3)	kuracisto por internaj malsanoj	Enc.: sud'e + vidu supre

• #1: Kun ŝanĝo de t al ć, por ebligi distingon disde tóva "bona" kaj dóvo "higieno".
• #2: Laŭvorte "okulvitristo", parte laŭ la turka „gözlükçü“.
• #3: Laŭ Est.: sisearst 'Internist/in'.
• #R: Jen tiel nomata "radiko" en scienc-teknika lingvaĵo.

Metiaj / éstari

ásto	metiisto	Ĉuv.: asta	-ast-	-ist-
ésti	metio
dûgo(#1)	argila poto/vazo/ujo	Sum.: dug	dûgerjo, dûgasto	potisto
na-kemóla(#KP)	ŝteli	Jur.: kemol	kemólerjo(#KP)	ŝtelisto
na-kóva	forĝi	Rus.: ковать [kovatj], Jid.: kowen	kóverju, kóvastu, to-kóvu	forĝisto
na-mája	kudri, tajlori	Vj.: mai, may	to-májo(#2)	tajloro
móku	ligno	Vj.: mộc, Jap.: moku (Ĉin.: 木 [mù])	to-móku(#3)	lignisto
púvo		Fin./Est.: puu	púverjo
pukóvi(#4)	ĉarpento	Fin./Est.: puu + Rus.: ковать [kovátj], Ma.Sor.: kowaś, Jid.: kowen	pukóverju, -i	ĉarpentisto, -ino
púvaso	lignaĵo	Fin./Est.: puu + Est.: asi	púvaserjo	lignaĵisto
rósvo(#KP)(#5)	rabisto	Fin.: rosvo	na-rósva na-berósva(#KP)	rabi prirabi
sáti	horloĝo	Turk.: saat, Geo.: საათი [saati], Per.: ßâ'at(#K), ساعت [sā'at(#W)]	sáterjo, sátasto	horloĝisto
tísuti(#6)	frizaĵo	Keĉ.: tis-a + sufikso	tísuterju, -i	frizisto, -ino

• #1: Dua tonemo pro na-dúga "legi".
• #2: Laŭ Vj.: thợ may 'Schneider' ("tajloro").
• #3: Laŭ Vj.: thợ mộc 'Zimmermann, Tischler, Zimmermeister' ("lignisto").
• #4: Laŭ Fin.: puusepäntyö 'carpentry' kaj Isl.: trésmíði, parte subtenata de la unua parto en Gr.: ξυλουργική [xylourgikí].
• #5: El tio deriveblas covrósvo kaj jamrósvo "pirato", laŭ Arm.: ծովահեն [covahen].
• #6: Pruntetraduko laŭ Fin.: kampaus 'Frisur' ("frizaĵo"), el kampa 'Kamm' ("kombilo"), kaj Ĉeĥ.: účes 'hairstyle' ("frizaĵo"), el učesat 'to comb (hair)' ("kombi (harojn)").
• #K: Laŭ 'Kauderwelsch'.
• #KP: Ruĝa fono montras ke la profesio estas kontraŭleĝa.

Oficaj / âmpari

âmpu(#1)	ofico	Ger.: Amt	âmperjo	oficisto
na-bráta	juĝi	Gl.: bratu (Mn.Irl.: bráth)	bráterju, brátastu, tobrátu	juĝisto
dvári	pordo	Sans.: dvâri, द्वार् [dvā́r]	dvárasto	pordisto

• #1: Dua tonemo pro ámpi "problemo".

Servaj / dinásari

àrgizúrgo	foto	kunmetaĵo el árgi "lumo" kaj zúrgo "bildo"	àrgizúrgerjo	fotisto
mótlu		Ind./Fiĝ./Samo.: mata & Gr.: μάτι [máti] & Lit.: matyti + l + ablaŭto	mótl-erjo, -asto
dinásu	servo	Ind.: dinas	dináserjo	servisto
na-bióma	gvidi	Enc.: bíomo 'Leiter, Führer'	biómerjo, -asto	gvidisto
na-brúŋa	konduki	Kim.: he-brwng, (Ndl.: brengen, Ger.: bringen)	brúŋerjo	kondukisto
kústu	kontrolo	Gt.: 𐌺𐌿𐍃𐍄𐌿𐍃 [kustus]	kústerjo	kontrolisto
na-línda	gardi	Sva.: -linda	línderju, líndastu, to-líndu	gardisto
na-mójta	lavi	Rus.: мыть, мою [mytj, moju]	mójterjo, mójtasto	lavisto
pùli-kárvajko(#1)	banko	Geo.: ფული [puli] & Uz.: pul & Per.: پول [pul] + Jap.: kar-u + sufikso	pùli-kárvajkerjo(#2)	bankisto
tápni	pokalo	Etr.: ϑapna 'Becher'	tápnerju, -i	pokalisto, -ino
zárcu(#3)	servisto	Mong.: зарц [zarc]	na-zárca	servi

• #1: Laŭvorte "mon-pruntejo".
• #2: Laŭvorte "mon-pruntejisto".
• #3: El tio deriveblas ekz. ètaso-zárcu "kelnero" (laŭvorte "manĝaĵo-servisto") kaj mêsozárcu "kelnero" (laŭvorte "tablo-servisto"), parte inspirita de Hisp.: mesero.

Trafikaj kaj transportaj / trádamari va ándamari

ájru	kuriero	Gt.: 𐌰𐌹𐍂𐌿𐍃 [airus] 'Bote'
na-âka(#1)	veturi	Isl.: aka	âkerjo	veturisto
na-tráda		Cig.(Lov.): trád-el (Prät.) trad-as	tráderjo
na-ándama	transporti	Alb.: andej 'jenseits' + -am-	ándamerjo	transportisto
ćómo	floso	Niv.: čom	ćómerjo	flosisto
plúti		Rum: plută	plúterjo
féri	pramo	Jap.: フェリー [ferī]	férerjo, férasto	pramisto
vuklátko		kunmetaĵo el vúke "trans -n" kaj látko "boato"	vuklátkerjo
vuknávo		kunmetaĵo el vúke "trans -n" kaj návi "ŝipo"	vuknáverjo
gémi	ŝipo	Turk.: gemi	gémerju, gémastu, to-gému	ŝipisto
návi		Pli.: nāvā, Arm.: նավ [nav]	náverju, návastu, to-návu
na-lénta	flugi	Fin.: lentää	lénterju, -i(#2)	piloto, -ino(#3)
lócu, -i	piloto, -ino(#4)	Ger.: Lotse, komenco de Rus.: ло́цман [lócman]
nàśti-âkelo	ŝarĝ-aŭto, kamiono	Lit.: naštà (nešti)	nàśti-âkel-erjo	kamionisto

• #1: Dua tonemo pro áki, áko, áku "mi".
• #2: Laŭvorte "flugisto, -ino". Tamen samtempe temas pri pruntetraduko laŭ Fin.: lentäjä, Rus.: лётчик [ljótčik], лётчица [ljótčica] kaj Ukr.: льотчик [lʹótčyk], льотчиця [lʹótčycja].
• #3: Nur por la aviadista signifo, do laŭ PREVO 'kondukisto de aviadilo'.
• #4: Nur por la marista signifo, do laŭ PREVO 'ŝipgvidisto'.

Vendaj / mújdari

búko, búku	libro	TokP.: buk, Ind./Sva./Ĉĉv.: buku, Ling.: búku, Ndl.: boek [bu:k], Angl.: book [bu:k]	búkerjo	libristo
na-mújda	vendi	Fin.: myydä	mújderjo	vendisto
súsi	lakto	Ind.: susu	súsasto, súserjo, to-súso(#1)	laktisto
vúzo	komerco	Udm./Kom.: vuz	vúzerjo, vúzasto	komercisto

• #1: Komparu turke: „sütçü“ 'Milchmann'

Vestaĵaj / túgari

na-áwa	teksi	Keĉ.: away	áwerjo, áwasto	teksisto
gútlu	ŝuo	Mong.: гутал [gutal]	gútl-astu, -i	ŝuisto, -ino
kúrpi		Mn.Pr.: kurpê, kurpe, Kurpi, Korpe, Ltv.: kurpe	kúrpasto
na-mája	kudri, tajlori	Vj.: may	to-májo(#1)	tajloro
na-méska	triki	Lit.: mezga, mezgė (megzti)	méskasti	trikistino
na-síra	kudri	Keĉ.: siray	sírerji, sírasti, to-síri	kudristino
túgi	vestaĵo	Sum.: tug	túgerju, -i	vestaĵisto, -ino

• #1: Laŭ Vj.: thơ̇ may.

Vidu ankaŭ en la ĉapitron pri vestaĵoj.

c) Laborejoj / gérsajkori

Vidu ankaŭ ĉe domoj, poŝto kaj institucioj.

búgajko(#1)	konstruejo	Pld.: bugen (Laŭ la Meklenburgia Vortaro temas pri la unua kapvorto en tia skribo.)
gérsajko	laborejo	Isl.: gera + s + sufikso
kádi	vendejo	Tam.: kade
mójtajko	lavejo	Rus.: мыть, мою [mytj, moju] + sufikso
pájmajko	paŝtejo	Fin.: paimen + sufikso
pukóvajko	ĉarpentejo	el pukóvi "ĉarpento" + sufikso
pùli-kárvajko(#2)	banko	Geo.: ფული [puli] & Uz.: pul & Per.: پول [pul] + Jap.: 借る [karu] + sufikso
sírajko	kudrejo	Keĉ.: siray + sufikso

• #1: Varianto búdjajko.
• #2: Laŭvorte "mon-pruntejo".

d) Laboriloj / gérselori

áwelo	teksilo	Keĉ.: away
dálti	ĉizilo	Alb.: daltë, Rum.: daltă
méskelo	trikilo	Lit.: mezga, mezgë (inf. megzti)
sáhi	segilo	Fin.: saha
sírelo	kudrilo	Keĉ.: siray
súsenso	laktujo	Ind.: susu

e) Produktaĵoj / zao-asori

búgaso(#1)	konstruaĵo	Pld.: bugen (Laŭ la Meklenburgia Vortaro temas pri la unua kapvorto en tia skribo.)
étaso	manĝaĵo	Pld.: äten, eten, Mn.Pld./Mn.Angl.: etan, Mn.Nor./Isl.: eta, Het.: 𒂊𒀉𒈪 [e-id-mi](#2) & Hung.: étel(#3) 'food, dish' ("manĝaĵo")
mákaso		Ind.: makan
káwbo	varo	Est.: kauba (gen. al: kaupa, nom. sg. kaup)
pékaso	bakaĵo	Rus.: пеку [peku]
pítaso	trinkaĵo	Rus.: пить [pitj], Kr.: piti; Ved.: pītáye 'to drink' ("trinki")
zao	produkto	Sva.: zao

• #1: Varianto búdjaso.
• #2: En alia fonto Het.: etmi, etwani, etun, eter. Parencas Luv.: 𒀀𒁺𒈾 [a-du-na].
• #3: Bonvolu atenti, ke ĉe la hungara vorto la parto -tel estas sufikso kaj tial la komenca é-, varianto de eszik, ne parencas al la antaŭe menciitaj vortoj, sed estiĝis el la sama praulo kiel Fin.: syödä 'to eat' ("manĝi").

f) Fakoj / réksiri

Enkonduko

na-álma	esplori	el 'ilm' + ablaŭto
be-ráśto	priskribo	Ger.: be- + Lit.: rašti
ílmi(#1)	scienco	Turk.: ilim, Ar.: علم [ʕilm], Ind.: ilmu
-ilmo(#2)	-scienco
réksi(#3)	fako	Hung.: rekesz [-s]

• #1: Sinonimo méduti, el na-méda "scii", laŭ la rilato de Ltv.: zinātne 'science' ("scienco") al zināt 'to know' ("scii"), Ger.: Wissenschaft al Wissen, Tur.: bilim al bilmek, Fin.: tiede 'science' ("scienco") al tietää 'to know' ("scii"), Est.: teadus 'science' ("scienco") al teadma 'to know' ("scii"), Hung.: tudomány 'science' ("scienco") al tud 'to know' ("scii").
• #2: Kiel sufikso ricevas neŭtran genron.
• #3: El tio deriveblas ekz. réksulo "fakulo".

Listo

Je -almo

àrgálmo(#1)	optiko	derivaĵo el árgi + sufikso
dàbálmo(#2)	fiziko(#3)	Lit.: dabà, Ltv.: daba + sufikso
kèzmo-álmo	etnografio, etnologio	Lik.: qezMmi, kezMi (Het.(Hier.): hasami-) + sufikso + ablaŭto
ràźdu-álmo	dialektologio	Gt.: 𐍂𐌰𐌶𐌳𐌰 [razda] + sonŝanĝo + sufikso

• #1: Inspirita de Mong.: гэрэл зүй [gerel züj] 'Optik' ("optiko").
• #2: Sinonimo estas bújski.
• #3: Laŭvorte: "natur-esploro". Pli malpli laŭ Okc.Frs.: natuerkunde, Lim./Nl.: natuurkunde.

Je -ârvi

Jen fakoj kies nomoj finiĝas je -ârvi, estiĝinta per ablaŭto el órvu "kuracisto", el Hung: orvos.

Traduko "-iatrio"
hésârvi	hipiatrio, ĉevalkuracado	Nor.: hest
jâśârvi	pediatrio	Sr.: yaazu [jâŝi]®
siélârvi	psikiatrio	Fin.: sielu
śénârvi	geriatrio	Irl.: sean
Traduko "-ologio"
ećârvi	algiologio	Mn.Angl.: ece + vidu supre
kùnku-mùj-kúj-ârvi(#1)	otorinolaringologio	Keĉ.: kunka + Vj.: mũi + Kor.: kui(#L), 귀 [gwi(#W)] + vidu supre
mìkârvi	oftalmologio	Tib.: མིག [mig] & Kan.: mik + vidu supre
njàrdârvi	neŭrologio	Arm.: նյարդ [nyard] + vidu supre
śánârvi	gerontologio	Irl.: sean
ûdârvi	dermatologio	Nor.: hud

• #L: Laŭ Libro.
• #W: Laŭ 'Wiktionary' ("Vikivortaro").

Je -beráśto

Jen fakoj kies nomoj finiĝas je -beráśto, estiĝinta el Ger.: be- + Lit.: rašti.

kèli-be-ráśto	gramatiko(#1)	Est.: keel
tìli-be-ráśto		Kaz.: #K: Laŭ 'Kauderwelsch'. #W: Laŭ 'Wiktionary' ("Vikivortaro"). ="kk">тіл [til]
súvo-be-ráśto	hidrografio(#2)	Kaz.: suw(#K), су [su(#W)], Kr.t.: suv, Uzb.: suv, Turk.: su
tàlstu-be-ráśto	kristalografio	Mong.: талст [talst]
zèmi-beráśto	geografio(#3)	Ltv.: zeme

• #1: Laŭvorte: "lingvo-priskribo". Nur komence sekvas la hungaran modelon „nyelvtan“, kiu laŭvorte signifas "lingvoesploro".
• #2: Laŭvorte: "akvo-priskribo". Parte similas al la skemo de la suprasoraba „wodopis“ 'Hydrographie' ("hidrografio") kaj iomete malpli al Mong.: усзүй [uszüj].
• #3: Laŭvorte: "tero-priskribo". Parte similas al la skemo de la suprasoraba „zemjepis“ 'Erdkunde, Geographie' ("geografio").
• #K: Laŭ 'Kauderwelsch'.
• #W: Laŭ 'Wiktionary' ("Vikivortaro").

Je -ilmo

Jen fakoj kies nomoj finiĝas je -ilmo, estiĝinta el ílmi "scienco".

àdil-ílmo	juro(#1)	Ind.: adil, Sva.: adili
áz-ilmo	ĥemio(#2)	Fin.: asia, Est.: asi (s>z)
bént-ilmo	morfologio	Ind.: bentuk
bím-ilmo	ideologio(#3)	Toĥ:.A: bime 'a thought, an idea' ("penso, ideo")
bójsilmo(#4)	botaniko, plantologio(#5)	kunmetaĵo el bójso "ŝoso; herbo; planto" kaj -ilmo "-scienco"
kàsvuk-ìlmo		Fin.: kasvaa
wìnjuk-ìlmo		Keĉ.: wiñay
zòltuk-ílmo		Rus.: жёлтый & Hung.: zöld
éltilmo	biologio(#6)	Hung.: élet
êlukílmo	zoologio(#7)	Fin.: elukka
kòn-ílmo		Vj.: con
mìmbílmo		Gua.: mymba
házutilmo(#8)	ekonomiko	vidu supre
wásutilmo(#9)		vidu supre
hùjlu-ílmo(#10)	astronomio(#10)	Alb.: hyll
kél-ilmo	lingviko, lingvo-scienco	Est.: keel
tílilmo		Kaz.: тіл [til]
líntilmo	ornitologio(#11)	Fin.: lintu
nálś-ilmo	meteologio(#12)	Kor.: 날씨 [nalšši], [nal.sshi(#K)], el 날 [nal] 'day' ("tago") kaj 씨 [ssi] 'breed' ("bredaĵo")
òrpen-ílmo	taksonomio(#13)	mi
rúmkilmo(#14)	citologio	Sva.: rumu, Gt.: 𐍂𐌿𐌼 [rūm], Pld.: Rum + k, el -ek- "-et-"
rùnilmo	antropologio(#15)	Keĉ.: runa
sàjro-ílmo	medicino(#16)	Fin.: sairas
siélílmo	psikologio	Fin.: sielu
toan-ílmo	matematiko(#17)	Vj.: toán
úćilmo(#18)	historio(#19)	Juk.: uchi, úuch|ul
zèm-ílmo	geologio(#20)	vidu supre

• #1: Laŭvorte: "just-scienco".
• #2: Laŭvorte: "substanco-scienco". Subgrupoj sérwuta ázilmo "organika ĥemio", nemsérwuta ázilmo "neorganika ĥemio", onléwsa ázilmo "analiza ĥemio", eltázilmo "bioĥemio", umèmázilmo "elektroĥemio", dàbálma ázilmo "fizika ĥemio", ónla ázilmo "teoria ĥemio".
• #3: Laŭvorte: "ideo-scienco". Parte similas al la skemo de Km.: មនោគមវិជ្ជា [mĕəʼnoo kɔɔm vɨcciə] kaj iomete malpli al Fin.: ideaoppi. Por la doktrineca signifo estas la tradukoj bímalmo kaj bímardo, laŭ Fin.: aatemaailma.
• #4: Parte laŭ Arm.: բուսաբանություն [busabanutʿyun] 'botany' ("botaniko") el բուսաբան [busaban] 'botanist' ("botanikisto").
• #5: Laŭvorte: "planto-scienco". Parte similas al la skemo de Hung.: „növénytan“, Fin.: kasvitiede, Ndl.: plantkunde (apud botanie, botanica), Ger.: Pflanzenkunde (apud Botanik), Pl.: roślinoznawstwo (apud botanika), Trk.: bitki bilimi (apud botanik).
• #6: Laŭvorte: "viv-scienco". Parte similas al la skemo de Isl.: líffræði, Ind.: ilmu hayat, Turk.: dirim bilimi, yaşam bilimi, Hind.: जीवविज्ञान [jīvvigyān], Naŭ.: yolizmatiliztli (el yoliztli) kaj iomete malpli Mong.: амин судлал [amin sudlal], laŭ la artilolo biology, en la angla Vikivortaro.
• #7: Laŭvorte: "besto-scienco". Parte similas al la skemo de la Hung.: „állattan“ (apud zoológia), Fin.: eläintiede (apud zoologia), Ger.: Tierkunde (apud Zoologie), Ndl.: dierkunde (apud zoölogie) kaj mongola амьтан судлал.
• #8: Laŭ Fin.: taloustiede.
• #9: Laŭ Naŭ.: cicitlalmatiliztli, el citlalin.
• #10: Laŭvorte: "stelo-scienco". Similas al la skemo de Fin.: tähtitiede (apud astronomia), Est.: täheteadus (apud astronoomia), Isl.: stjörnufræði, Okc.Frs.: stjerrekunde, Ndl.: sterrenkunde (apud astronomie).
• #11: Laŭvorte: "birdo-scienco". Similas al la skemo de Fin.: lintutiede (apud ornitologia), Ndl.: vogelkunde (apud ornithologie), Ger.: Vogelkunde (apud Ornithologie), Isl.: fuglafræði.
• #12: Laŭvorte: "vetero-scienco". Similas la la skemo de la islanda „veðurfræði“.
• #13: Laŭvorte: "klasifiko-scienco". Laŭ la Mong.: аймаглалзүй [ajmaglalzüj].
• #14: Laŭvorte: "ĉelo-scienco". Laŭ Isl.: frumufræði 'cytology' ("citologio"), Hung.: sejttan 'cytology' ("citologio") (apud celluláris biológia, citológia, sejtbiológia) kaj iomete malpli laŭ Fin.: soluoppi 'cytology' ("citologio") (apud sytologia).
• #15: Laŭvorte "hom-scienco". Parte similas al la skemo de Hung.: „embertan“, Isl.: mannfræði, Naŭ: tlacayomatiliztli (el tlacatl) kaj iomete malpli al Mong.: хүн судлал.
• #16: Laŭvorte: "malsan-scienco".
• #17: Laŭvorte: "kalkul-scienco", laŭ Vj.: toán học. En derivaĵoj aperas oŋko (el Asm.: অংক [oṅko]), ekz. en bócoŋko "algebro", pli malpli laŭ Bret.: lizherjedoniezh; Burm.: အက္ခရာသင်္ချာ [akhka.rasanghkya].
• #18: Laŭvorte: "okaz-scienco". Ke la radiko signifas "okazi" estas subtenata de kelkaj lingvoj, nome germana (Geschichte el geschehen), soraba (stawizny el stawaś se). Iom similas slovaka (dejiny el dej 'act'), ĉeĥa (dějiny el děj 'act') kaj pola (dzieje el dziać się).
• #19: Iom alia nuanco estas esprimata per úćelmi, kio fakte estas pruntetraduko laŭ Hung.: történelem (el tórténik 'geschehen, passieren, sich ereignen' ("okazi")). Se temas pri io rakontita pli malpli historieca afero, la termino estas tute alia, nome tertíneto, el Cig.(Lov.): törtineto, el Hung.: történet.
• #20: Laŭvorte: "tero-scienco", pli malpli laŭ Hin.: भूविज्ञान [bhūvigyān].

Je -uti

Jen fakoj kies nomoj finiĝas je -uti, estiĝinta el unu el la variantoj de la deklinaciaj finaĵoj de la Fin. sufikso -us, ĉikaze trovebla en tri singularaj kazoj, nome taloutta (partitivo), talouteen (ilativo) kaj taloutena (esivo), subtenata de la ne parenca Heb.: ־וּת [-út].

házuti(#1)	ekonomio	Hung.: ház
wásuti(#1)		Keĉ.: wasi
mobájuti	poezio	derivaĵo el mobáju(#2) "poeto" kun sufikso
źozvínruti	filozofio	derivaĵo el źozvínru "filozofo"

• #1: Laŭ Fin.: talous.
• #2: Inspirita de Tag.: makata 'poet' ("poeto").

Je -vedzi

Jen fakoj kies nomoj finiĝas je -vedzi, estiĝinta el na-véda "scii" per aldona konsonanto.

daoŋso-védzi	astronomio	mikso el dáŋu "ĉielo" kaj óso "objekto"
pèlto-védzi	agronomio

Sen sufiksoj

bújski(#1)	fiziko
njeŋlílo(#2)	poezio	kunmetaĵo el mallongigo njeŋ- kaj líli "floro"
njeŋpúspo(#2)		kunmetaĵo el mallongigo njeŋ- kaj púspi "floro"
tíhi		Vj.: thi(#3)
onkírvi	anatomio	Angl.: on + Jap.: 切る [kiru]
ućúmi	mastrumo	Sva.: uchumi
wéni	literaturo	Ĉin.: 文 [wén]
zéni	muziko	Hung.: zene

• #1: Sinonomo estas dábalmo.
• #2: Laŭ Gua.: ñe'ẽpoty 'poem; poetry' ("poemo; poezio")).
• #3: Parencas Ĉin.: 詩 [shī], Kor.: 시 [si].

g) Rilataj esprimoj / bécari bájiri

bídi	laboremo	Sva.: bidii
na-dáśa	maldungi	Tlng.: DaS [d,as,]
gérso	laboro	Isl.: gera "fari" + aldona konsonanto
ŋáno		Tib./Taj.: ngaan
vóko		TokP.: wok
rógi	salajro	Alb.: rrogë, rroga
na-zao-a	produkti	Sva.: zao
na-zaopj-a		kunmetaĵo el na-zao-a kaj varianto -pj- el -pi- "-i, -iz-, -ig-"
na-zársla	dungi	Mong.: зарцлах [zarclaĥ]

Al la sekva ĉapitro
16.07.2026