"Basiswörter" des Kitakischen, Bazaj vortoj en la Kitaka
Ĉi tiu listo enhavas vortojn laŭ la tiel nomata Swadesh-listo. Vidu ankaŭ en la koncernan germanan vikipedian artikolon, kiu enhavas 100 vortojn: http://de.wikipedia.org/wiki/Swadesh-Liste (Atentu, ke la esperanta vikipedio enhavas etenditan liston kun 207 vortoj: http://eo.wikipedia.org/wiki/Listo_Swadesh)
| ich | mi | mi, mo, mu; áki, áko, áku; ŋa | v-u ĉe personaj pronomoj | |
| du | ci, vi | ti, to, tu; si, so, su; kámi | ||
| wir | ni | vo, naj (inkl.); ŋári, toj (ekskl.) | ||
| dieses | ĉi tio | téme, témo | v-u ĉe tabelaj pronomoj | |
| jenes | tio | núje, nújo | ||
| wer | kiu | kve, míke, náne | ||
| was | kio | kvo, míko, náno | ||
| nicht | ne | nem, maj | ||
| alles | ĉio | kúlo | v-u ĉe tabelaj pronomoj | |
| viele | multaj | máŋari | ||
| eins | unu | ojn, ic, pal | v-u ĉe numeraloj | |
| zwei | du | ek, snew | ||
| groß | granda | dáda, máha, útana | v-u ĉe adjektivoj | |
| lang | longa | dólga, úzuna | ||
| klein | malgranda | tána, léka, bága, ćíkia; ćúta | ||
| Frau | virino | íśi, záni, kváni; nájni; poáni | v-u ĉe kazoj | nájni: Auch: Dame / ankaŭ: damo poáni: Vor Namen wie Esp-o: sinjorino / antaŭ nomoj, kiel E-o sinjorino |
| Mann | viro | rúnu, náru | ||
| Mensch | homo | rúno, gúmo | ||
| Fisch | fiŝo | kálo, kíri | v-u ĉe bestoj | |
| Vogel | birdo | léntu, sipóru | ||
| Hund | hundo | peóso, vôvaw | ||
| Laus | laŭso | zóri | ||
| Baum | arbo | púmu | v-u ĉe arboj, plantoj | |
| Samen | semo | sájo | ||
| Blatt | folio | lápo, sájuro | ||
| Wurzel | radiko | t¸ápo, bóni | ||
| Rinde | selo | kúlti | ||
| Haut | haŭto | hífu, náhki | v-u ĉe korpopartoj | |
| Fleisch | viando | máso | ||
| Blut | sango | ásri, délo, véri | ||
| Knochen | osto | káśti, kútu | ||
| Fett | graso | táwku | ||
| Ei | ovo | jájko, jájso, rúntu, kálenu | ||
| Horn | korno | kírovo, roágu, gúrnu | ||
| Schwanz | vosto | rêpu, ípu, néći | ||
| Feder | plumo | ábru, túpru | ||
| Haar | haro | búrvo, gáwro; njávi | njávi: Auch: Wollhaar / ankaŭ: lanugo | |
| Kopf | kapo | déci, kepálo, -i, péno | ||
| Ohr | orelo | kúju, rínri | ||
| Auge | okulo | máti, míki | ||
| Nase | nazo | sénki, náso, múju | ||
| Mund | buŝo | kávu, sími, mómo, múlu, róu, ústu | ||
| Zahn | dento | dánti | ||
| Zunge | lango | líni, kálju, álupu, gáŋo | ||
| Kralle | ungego | loápi | loápi: Neben: Tatze / apud: piedego | |
| Fuß | piedo | páwtu, itsúku; rátu | rátu: Auch: Bein / ankaŭ: gambo | |
| Knie | genuo | gónto, pósi | ||
| Hand | mano | téjo, kézi, koáno; láku | láku: Neben: Arm / apud: brako | |
| Bauch | ventro | búŋu, vámbu; béli | béli: Auch: Darm / ankaŭ: intesto | |
| Hals | kolo | kúnku; kárku; môko | kárku: Auch: Nacken / ankaŭ: nuko môko: Auch: Kehle / ankaŭ gorĝo |
|
| Brüste | mamo | sísi, miélgi, njúnju, icíti, ráŋi, -u | ||
| Herz | koro | tími, ksínu, dzírku | ||
| Leber | hepato | jákno, úpsi | ||
| trinken | trinki | na-píta, na-úpja | v-u ĉe verbosistemo | |
| essen | manĝi | na-máka, na-éta | ||
| beißen | mordi | na-háda | ||
| sehen | vidi | na-máta, na-lúkima | ||
| hören | aŭdi | na-kûla, na-náka | ||
| wissen | scii | na-méda, vî | ||
| schlafen | dormi | na-svápa, na-nújka, na-núma, na-náwsta | ||
| sterben | morti | na-móra, na-kálma, na-r¸ája | ||
| töten | murdi | na-mórintja, na-támpa | ||
| schwimmen | naĝi | na-pláva | ||
| fliegen | flugi | na-lénta, pjang; na-pátla | na-pátla: Auch: fliehen / ankaŭ: fuĝi | |
| gehen | iri | na-géja, na-ména, na-énda | ||
| kommen | veni | na-gáma, na-dójda | ||
| liegen | kuŝi | na-lájga | ||
| sitzen | sidi | na-ístua, na-wáśa | ||
| stehen | stari | na-stéja | ||
| geben | doni | na-dája, na-jépa | ||
| sagen | diri | na-díha, na-néna, na-héla | ||
| Sonne | suno | ínti, tógo, sémsi | ||
| Mond | luno | mêni, híli | ||
| Stern | stelo | hújlu | ||
| Wasser | akvo | súvo, vési, vári | ||
| Regen | pluvo | rájno, svási, ásći | ||
| Stein | ŝtono | kívi | ||
| Sand | sablo | sánto | ||
| Erde | tero | zémi, búmi | ||
| Wolke | nubo | mégi, álpsi | ||
| Rauch | fumo | àpi-mígli, múhhu | ||
| Feuer | fajro | ápi, ógoni, kícu, púru | ||
| Asche | cindro | áśi | ||
| brennen | bruli | na-déga, na-tápa, na-wárna, na-púrna | ||
| Pfad | pado | púteko, pútimo | ||
| Berg | monto | góri, sári | ||
| rot | ruga | rúda, kélva | v-u ĉe koloroj | |
| grün | verda | zólta, lúga; sánja | sánja: Auch: blau / ankaŭ: blua | |
| gelb | flava | géla, śára; bláva | bláva: Auch: bläulich / ankaŭ: blueta | |
| weiß | blanka | béla, júrka; búruma | búruma: Auch: grau / ankaŭ: griza | |
| schwarz | nigra | kára; kúkua | kúkua: Auch: dunkel, finster / ankaŭ: malhela | |
| Nacht | nokto | támso, ráku, nákti, nát¸i | ||
| heiß | varmega | kálna, dága | ||
| kalt | malvarma | mírza, círa | ||
| voll | plena | péŋa, śíka | ||
| neu | nova | núra | ||
| gut | bona | héva, ósda, tóva; jáwka | jáwka: Neben: lieb / apud: kara | |
| rund | ronda | rátama | ||
| trocken | seka | kúsa, śáwsa | ||
| Name | nomo | námi, rínu, séno |
Al la sekva ĉapitro
© René Philipp - Bilnjobíru Àdvodóstu, 13.01.2012
