Junkcioj / gùger-sónori
1. Konjunkcioj / sàmger-sónori
a) Bazaj / uráhari
| Kitaka | Senco | Sinn | Etimo |
|---|---|---|---|
| as | kiel (kompare) | wie | Pld.: as, Afr.: as, Angl.: as |
| áte | ankaŭ | auch | Sans.: ati |
| ŋok | Nen.: ngoq (ngod°q) | ||
| édo | aŭ | oder | Vask.: edo |
| enkos #1 | ĉar | da, weil | Gr.: εν [en], His.: en + Angl.: cause [ko:z] |
| hat | do | also | Cig.(Lov.): hat, Hung.: hát |
| -kva | kaj | und | Kor.: -kwa, MosesColumb.: kwaʔ |
| lik | ol | als | var. de líga "egala" |
| lip #2 | aŭ | oder | Rus.: либо [libo] |
| lip … lip … | aŭ … aŭ … | entweder … oder … | |
| méve (Var.: mew.) | eĉ | sogar | Cig.(Lov.): mevi |
| nem tik … tar áte … |
ne nur … sed ankaŭ … |
nicht nur … sonder auch … |
|
| néte … néte … | nek … nek … | weder … noch … | Hung.: nem + Sans.: ati |
| sem | kiel (kompare) | wie | Ain.: sem |
| va | kaj | und | Vj.: và, Heb.: va, (Ar.: wa/we, Per.: wa, Tur.: ve) |
| va … va … | kaj … kaj … | sowohl … als auch … | |
| źo, dźo #3 | kaj/aŭ | und/oder | Tlng.: joq [ĝok] |
- #1: sin: kosipi
- #2: Laŭ "Language Construction Kit" similas sence al latina: aut.
- #3: Laŭ "Language Construction Kit" similas sence al latina: vel.
b) El aliaj vortospecoj / ísot kítari sóno-rúśiri
| Kitaka | Senco | Sinn | Etimo |
|---|---|---|---|
| kitpúdaw | alikaze | andernfalls, sonst | Lit.: kitas + Fin.: pudota |
| koas témo | pro tio | deshalb | |
| pási témo | post tio | danach, darauf, dann | |
| píraw | antaŭe | zuvor | Mn.Pr.: prisdau, prizdau, Het.: piran |
| vákte | kiam (ril.) | als (zeitl.) | Per.: vağti, Ind.: waktu, Nub.: wákti, Ar.: wakt, Alb.: vakt-i, Turk.: vakıt (vaktı), Uzb.: vaqt |
c) Tabelaj / tabelari
| Kitaka | Senco | Sinn | Etimo |
|---|---|---|---|
| témikos | tial | daher, darum | Fin.: tämä + Angl.: cause [kôz] |
2. Subjunkcioj / zèmger-sónori
a) Bazaj / uráhari
| Kitaka | Senco | Sinn | Etimo |
|---|---|---|---|
| ádan | tamen | dennoch, jedoch | Gt.: aþþan |
| bérti | dum | während | Som.: ber + t |
| da | ke | dass | Blg.: да [da] |
| enkos #1 | ĉar | weil | εν [en], His.: en + Angl.: cause [ko:z] |
| úmpo | Ling.: mpó | ||
| íbo | se | wenn | Rus.: ибо [ibo] |
| ípe | Angl.: if | ||
| ka #2 | ĉu | ob | Kor.: -kka, Jap.: -ka, Ind.: -kah |
| luk | kiam | im Augenblick als | Vj.: lúc |
| pat | se, kaze ke | falls | Sans.: pat- |
| suj | kvankam | obwohl | Ĉin.: sui |
| tar | sed | aber | Nep.: tara |
- #1: sin: kosipi
- #2: Pozicio en la frazo laŭ la estona kas, do kiel la Esperanta ĉu antaŭ la tuta frazo koncerna.
b) El aliaj vortospecoj / ísot kítari sóno-rúśiri
| Kitaka | Senco | Sinn | Etimo |
|---|---|---|---|
| asípe (Reg.: áspe.) #1 | kvazaŭ | als ob | Pld.: as, Afr.: as, Angl.: as + Angl.: if |
| ísre témo | krom tio | außerdem, obendrein | |
| ísrew | krome | außerdem | Rus.: из [iz] & Ger.: außer |
| kúlas | efektive | allerdings | pruntetraduko laŭ Ger.: allerdings (Ar.: kull + Est.: asi) |
| pa témo da #2 | sen tio ke | ohne daß | |
| pási joŋkúber #3 | post kiam | nachdem | |
| píre(i) da #4 | antaŭ ol | bevor | |
| sve da | por ke | damit | |
| témaw da #5 | tiel ke | so daß | |
| témaw úftaw da #6 | tiel ofte ke | so oft daß |
- #1: Laŭ Ger.: als ob kaj Lat.: quasi.
- #2: En ĉiutaga lingvaĵo: pa-da
- #3: En ĉiutaga lingvaĵo: pás-er
- #4: En ĉiutaga lingvaĵo: pír-da
- #5: En ĉiutaga lingvaĵo: tém-da
- #6: Regione: tém-uft-da
c) Tabelaj / tabelari
| Kitaka | Senco | Sinn | Etimo |
|---|---|---|---|
| joŋkúber | kiam | als | Fin.: joka & Ind.: yang + Som.: ber |
Al la sekva ĉapitro
© René Philipp - Bilnjobíru Àdvodóstu, 26.10.2005
