<< Etimologia diminutivo en la Kitaka lingvo

Kitakujo 

Etimologia diminutivo

Vorto Senco Etimo(j)
ájćko testiko Ger.: Ei kaj la parto -ćko el diversaj slavaj lingvoj kaj la hungara
déjlećko(#1) molekulo Pld.: Deil + Pl.: -eczka
léjpuśko komenca aŭ fina parto de pano Fin.: leipä*, Mez.A.Ger.: leip + A.Sor.: chlěbušk

K-grupo

Tio estiĝis per mallongigo de -ek- (el Pl.: -ek, Rus.: -ек [-ek]) al simpla k, kio aspektas kiel aldona konsonanto.

Ekzemplo Senco Pravorto Senco Modelo
áhko fraterkulo áhhu frato rilato inter la etimoj de fraterkulo kaj frato
dáŋki palato dáŋu ĉielo rilato de Blg.: небце 'palate (roof of the oral cavity)' ("palato (tegmento de la buŝkavo)") al небе́ 'sky; heaven' ("ĉielo")
déjlko partiklo déjlo parto Pl.: cząstka, el część kaj -ka, Rus.: частица, el часть kaj -ица, Ltv.: daļiņa, kiel diminutivo el daļa.
désko glano dési(#1) kapo rilato inter Rus.: голо́вка [golóvka] kaj голова́ [golová]
-esk-(#2) -ĉelo êso ĉelo rilato inter rúmko kaj rúmu, por eviti duan tonemon
hítko sileo, ponteto (parto de kordinstrumento) hído ponto rilatoj inter Kat.: pontet 'bridge' ("sileo, ponteto") kaj pont 'bridge' ("ponto") resp. It.: ponticello kaj ponte
hínku tildo híni ondo Ĉeĥ.: vlnovka 'tilde' ("tildo"), el vlna 'wave' ("ondo"), parte subtenata de Fin.: aaltoviiva, el aalto 'wave' ("ondo") kaj viiva 'line' ("linio").
ípku ogoneko ípu vosto Pl.: ogonek, el ogon
lésko bosko lésu arbaro rilato inter Pl.: lasek kaj las, Ĉeĥ.: lesík kaj les
lúhko (komputila) muso lúhho muso rilato inter Arm.: մկնիկ [mknik] kaj մուկ [muk].
mícko amento míco kato Ger.: Kätzchen "kateto; katido; amento"
mílsko bombono mílsa dolĉa rilato inter Irl.: milseán (usone) 'candy'/ (brite) 'sweet, bonbon' kaj milis 'sweet' ("dolĉa")
múnko pordeto, fendeto múno pordo ??
núśki tonsilo núśi migdalo rilato inter Arm.: նշիկ [nšik] kaj Arm.: նուշ [nuš]
pénko kapitulo péno kapo rilato inter kapitulo kaj kapo
plómki prunelo plómi pruno rilato inter prunelo kaj pruno
réśko(#3) spico réśi radiko rilato inter Ger.: Gewürz "spico" kaj Wurzel "radiko", Slvk.: korenie "spico" kaj koreň, korenina "radiko"
rúmko ĉelo rúmu ĉambro rilato inter Pl.: komórka 'cell' ("ĉelo") kaj komora 'chamber' ("ĉambro").
śáśko(#3) kubo śaś ses rilato inter Fin.: kuutio 'cube' ("kubo") kaj kuusi (kuute-) 'six' ("ses")
śúnki(#4) heliko, po-signo, poo, volvita a, ĉeo śúno hundo rilato inter Arm.: շնիկ [šnik] kaj շուն [šun].
śúnko(#5) malgranda hundeca besto rilato inter Pl.: piesek (en piesek preriowy "cinomuso") kaj pies "hundo"
tówki flako tóvu lago rilato inter Hung.: tócsa 'puddle' ("flako") kaj 'lake' ("lago")
tújsko gruzo tújsi ŝtono rilato inter Rum.: pietriș kaj piatră
túsko lagro túso kuseno rilato inter It.: cuscinetto 'bearing' ("lagro") kaj cuscino 'cushion, pillow ' ("kuseno")
úlki(#J) sfereto, globeto -ulj- -sfero mallongigo el gúljo "globo"
wénko teksto wéni literaturo ?

Nj-grupo

Tio estiĝis per mallongigo de -unj- (el Keĉ.: -uña).

Ekzemplo Senco Pravorto Senco Modelo
dúbnjo tabelo dúbu tabulo rilato de Lit.: lentelė 'table (grid of data in rows and columns)' ("tabelo") al lenta 'board' ("tabulo")
rilato inter la etimoj de tabelo kaj tabulo
púlnjo(#1) monero púli mono en multaj lingvoj la vorto por monero aspektas kiel diminutivo, sed ne estas tio
wásnjo kazino wási domo rilato de It.: casino kaj casa

Al la sekva ĉapitro
Kreita la 03.03.2023. Aktualigita la 18.02.2024